L. Kancerz - Wpływ grupy rówieśniczej na rozwijające się dziecko

     Dla dzieci w wieku szkolnym bardzo duże znaczenie ma przynależność do grupy rówieśniczej.

     Ponieważ spędzają one więcej czasu ze swoimi przyjaciółmi, uczą się więcej na temat współpracy i zasad obcowania z innymi. Zdolność uwzględniania potrzeb i wrażliwości innych osób pozwala na rozkwit przyjaźni.
Przeprowadzona analiza reakcji pomiędzy rówieśnikami w okresie średniego dzieciństwa sugeruje, że w miarę upływu czasu interakcje te się nasilają. Dzieci w wieku przedszkolnym ustalają komunikację i koordynację niezbędną do współpracy i rywalizacji z innymi dziećmi, a dzieci w wieku szkolnym inicjują nowe interakcje. Na dzieci zaczynają mieć wpływ nowe treści (kwestie odnoszące się do ról związanych z płcią) ale są one włączane w struktury normatywne, które mogą się wywodzić z wczesnego dzieciństwa.  

     Dzieci muszą nauczyć się nawiązywania sprawiedliwych interakcji z innymi i podtrzymywania ich w różnych sytuacjach i w różnym czasie ,a także dostosowania się do swoich rówieśników. Nauka tego jak sobie radzić z rówieśnikami jest jednym z największych wyzwań, które staje przed dziećmi dziećmi wieku pomiędzy 6 a 12 rokiem życia. Jedno z badań wykazało (Morison i Matsen), że pozytywne przystosowanie do rówieśników latach szkolnych, a w szczególności cieszenie się wśród nich dobrą opinią, są ważnym czynnikiem wpływającym na doświadczenia socjalizacyjne. Tak jak we wczesnym dzieciństwie tak w latach szkolnych grupy rówieśników są bardzo selektywne. Ta sama płeć oraz rasa, zbliżony wiek, podobny status społeczny są często wyznacznikami akceptacji. Niektóre grupy rówieśników wymagają od swoich członków fizycznej atrakcyjności. Grupy rówieśnicze często zaspakajają pewne, typowe dla tego okresu potrzeby takie jak pragnienie odizolowania się od dorosłych lub przebywania w grupie osób o podobnych upodobaniach.   Grupy rówieśnicze w wieku szkolnym spełniają wiele pożytecznych funkcji takich jak stwarzanie warunków dla rozwoju zdolności społecznych, wzmacnianie relacji z innymi, zapewnienie dzieciom poczucia przynależności.

     Grupy rówieśnicze w wieku szkolnym wybierają też przywódców ich zwolenników. Taki podział był widoczny w grupach dzieci młodszych to jednak przeprowadzony jest on konsekwentnie przez dzieci w wieku szkolnym. Grupa rówieśników składa się z dzieci popularnych i niepopularnych. Popularność nie jest związana z ilością czasu, który dzieci spędzają razem, ale innymi czynnikami. Dzieci popularne są bystre, przyjacielskie i współpracujące. Są skłonne do ujawniania zachowania prospołecznego i wywodzą się z domów o harmonijnych relacjach rodzinnych. Dzieci popularne potrafią opanować złość, minimalizując dalszy konflikt. Natomiast dzieci niepopularne są często wyraźnie agresywne i nieodpowiednio się zachowują. Wielu niepopularnym dzieciom brakuje tych zdolności społeczno- poznawczych, które są niezbędne do nawiązania i podtrzymania harmonijnej interakcji społecznej. Dzieci popularne posiadają dobrze rozwinięte umiejętności wchodzenia w grupę i udział w niej, dzieci popularne mogą się przyłączyć do grupy bez zakłócania jej działalności. Dzieci, które są stale odrzucone oraz uważane za niepopularne, często doświadczają negatywnych konsekwencji. W przypadku niektórych towarzysząca odrzuceniu i niepopularności samotność trwa aż do późniejszych stadiów rozwojowych i powoduje takie trudności jak społeczna izolacja i poczucie niekompetencji społecznej. Niektóre dzieci mogą nawet doświadczyć bardziej poważnych problemów jak nerwice lub też mogą wykazywać zachowania przestępcze.

Opracowała mgr Lidia Kancerz
nauczyciel w SP w Słomnikach

• « poprz.
• nast. »